2 faktoret qe shkaktojne kancerin e stomakut

Studimet e kryera nga mjekët specialistë të onkologjisë Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë, rendisin 12 faktorë kryesorë të cilët ndikojnë në shfaqjen e sëmundjeve të kancerit.

Dy nga shkaktarët kryesorë që renditen si nxitës të sëmundjes janë alkooli dhe duhani. Konsumimi i duhanit si tek femrat ashtu edhe tek meshkujt sjell probleme të pariparueshme për mushkërinë, probleme të cilat kalojnë deri në sëmundje kancerogjene.

“Duhani dhe drogat e ndryshme përmbajnë lëndë kancerogjene që shkaktojnë mutacione në organizëm, duke shkaktuar kancer” thuhet në studimin e kryer nga specialistët e Onkologjisë.

Sipas tyre, edhe vera dhe birra përmbajnë substanca parësore që shkaktojnë kancer, edhe duke konsumuar 10 mililitra alkool. Mjedisi dhe ajri i ndotur janë faktorë të tjerë që tregojnë rritjen e kancerit të mushkërive, sidomos në zonat industriale ku ka edhe mbetje dhe substanca toksike.

Ndërsa femrat që jetojnë pranë zonave me ndotje të tillë rrezikojnë një menopauzë të hershme. Ushqimi i zgjedhur të bën që të mbash larg kancerin.

Kjo është një nga këshillat kryesore të mjekëve onkologë të cilët rekomandojnë mos përdorimin e ushqimeve që përmbajnë elemente toksike.

Kështu konservat, peshqit e rritur në akuarium apo edhe qumështi industrial përmbajnë lëndë që shkaktojnë kancer të zorrës së trashë apo edhe të aparatit tretës. Por edhe uji i ndotur mund të jetë një nga faktorët kryesorë të shfaqjes së tumoreve të ndryshme.

Femrat më të rrezikuara nga kanceri

Studimet e viteve të fundit kanë treguar se femrat janë më të rrezikuara të preken nga kanceri për shkak të kimikateve që gjenden në shtëpi. “Boja e mureve, mobilieve, tapetet, veshjet. Por edhe produktet kozmetike, shampot e ndryshme, produktet për pastrim shtëpiak mund të jenë shkaktare të shfaqjes së kancerit”- thonë studiuesit evropianë. Ndërkohë që edhe gazi, benzina dhe nafta sidomos për ata që punojnë për nxjerrjen e tyre janë shkaktarë të tumoreve. Sipas specialistëve, rrezik kanceri tek lëkura shfaqin edhe prodhimet farmaceutike dhe ato kozmetike.

Faktorët nxitës

Duhani njihet si një nga faktorët kryesorë për shfaqjen e tumoreve në mushkri

Mbetjet toksike dhe industriale shkaktojnë kancer të mushkërive dhe menopauze tek gratë

Pirja e alkoolit njihet si një nga faktorët kryesorë të shfaqjes së kancerit të stomakut

Elementet toksike te ushqimet përbëjnë rrezik për shfaqjen e kancerit të zorrës së trashë

Rrezet radioaktive mbeten një nga shkaktarët kryesorë të shfaqjes së kancerit në lekurë

Niveli i lartë i hormoneve sjell menopauzë të shpejtë tek gratë dhe tumor të qafës së mitrës

Konsumimi i ujit të ndotur bëhet shkak për mutacione të ndryshme dhe shfaqje të tumoreve

Kimikatet që gjenden në shtëpi janë një nga faktorët kryesorë të shfaqjes së kancerit në mushkri

Gazi, benzina, vajguri sidomos për punonjësit në këto sektorë janë shkaktar për shumë tumore

Produktet farmaceutike nëse janë të pakontrolluara bëhen shkak i shfaqjes së tumoreve të ndryshme

Produktet kozmetike të një cilësie të dobët nxisin shfaqjen e tumoreve të lëkurës

Burrat, kanceri u prek mushkëritë

Duket se konsumi i alkoolit apo duhanit janë edhe shkaktarët kryesorë të shfaqjes së kancerit në mushkri tek meshkujt. Të dhënat tregojnë se rreth 306 raste shfaqen çdo vit me këtë lloj sëmundjeje, ndërkohë për sa i përket vdekshmërisë së tyre nuk ka të dhëna të sakta. Pas tumoreve në mushkri janë ato në lëkurë të cilët shënojnë 291, dhe mendohet se shkaktohen nga rreze të dëmshme apo edhe sëmundje të lëkurës të cilat avancojnë deri në tumore. Prostata është një nga llojet e tumoreve që rrit rastet nga viti në vit. Të dhënat tregojnë se regjistrohen rreth 130 persona me këtë lloj sëmundje gjatë një viti. Por edhe kanceri i stomakut vazhdon të shënojë një numër të madh rastesh tek meshkujt dhe sipas mjekëve renditet i pesti duke shënuar mbi 100 raste gjatë një periudhe 12 mujore. Llojet e tjera të kancerit që kanë më pak se 100 raste tek meshkujt janë sistemi nervor qendror, larinksi, leucemia dhe limfoma malinje. Ndërkohë numrin më të vogël të rasteve e shënojnë kanceri në mëlçi me 37 meshkuj të prekur në vit. Në po këtë periudhë kohore regjistrohen 1700 meshkuj të cilët preken nga ketë 10 lloje të kacereve, dhe nga këta 456 persona preken nga tumore të llojeve të ndryshme.

Femrat, tumoret në zonat intime

Pjesa më e madhe e femrave që preken nga tumoret, kanë atë të gjirit i cili shkakton edhe 400 viktima në vit, ndërkohë që numri i të prekurve është më i madh. Por, përsëri edhe numri i femrave të prekura nga kanceri i qafës së mitrës mbetet shqetësues kështu mbi 230 raste të reja shënohen çdo vit. Të dhënat e QSUT-së tregojnë se rreth 200 raste humbasin jetën. Ndërsa tumoret që shkaktohen në lëkurë mbeten në të njëjtat shifra si tek meshkujt ashtu edhe tek gratë. Ndonëse tek meshkujt ato ishin në vendin e dytë edhe tek gratë ka një numër të madh të këtyre rasteve. Të dhënat tregojnë se 147 raste të reja shënohen në një periudhë 12 mujore. Më pas janë kanceri i stomakut dhe i i sistemit nervor qendror që shënojnë edhe midis 48 dhe 70 rasteve. E ndërsa mushkrit tek meshkujt zinin vendin e parë tek femrat ato janë vetëm 35 raste dhe kjo për shkak të konsumimit më të pakët të alkoolit dhe duhanit pjesërisht. Të dhënat tregojnë se raste të tjera të tumoreve tek femrat konstatohen edhe në vezore, limoma malinje, rektum, pankreas. Tek seksi femër shënohen edhe mbi 315 raste të tumoreve të ndryshme, ndërkohë që në një vit numërohen mbi 1250 të prekura me sëmundje tumorale.

Sëmundjet kryesore që shkaktojnë vdekjen te shqiptarët

50.2 % e vdekjeve në vendin tonë shënohen nga sëmundjet kardiovaskulare. Sipas mjekëve këto sëmundje janë më të përhapurat dhe shkak mbetet duhani, alkooli, si dhe obeziteti. Por, përveç këtyre faktorëve ndikojnë edhe ushqimi me shumë yndyrë, mënyra e jetesës, qëndrimi në punë apo edhe lënia pas dore e vetes. Më të rrezikuar nga sëmundjet e zemrës mbeten meshkujt, ndërsa për sa u përket femrave, ato rrezikohen pas menopauzës.

16.6 % e vdekjeve në Shqipëri shkaktohen nga kanceri, sëmundja që sa vjen edhe shton rastet nga dita në ditë. Ndërsa lloji që shkakton edhe numrin më të madh të vdekjeve është kanceri i mushkërive dhe ai i gjirit tek femrat. Por edhe kanceri i lëkurës është një nga shkaktarët më të mëdhenj të vdekjeve tek të dy sekset që preken prej tij. Kurse më të prekurit rezultojnë se janë moshat e treta mbi 65 vjeç, por nuk përjashtohen edhe moshat e reja gjatë viteve të fundit

11.3 % e vdekjeve shkaktohen nga shkaqe të ndryshme, të cilat nuk arrihen të përcaktohen nga mjekët. Megjithëse pacientët janë të prekur nga një sëmundje, ajo nuk arrihet të kapet në stadet e para apo edhe të avancuara, deri në momentin që shkakton mortalitetin. Këto lloj vdekjesh zënë një numër të konsiderueshëm, pasi renditen të tretat në vendin tonë pas sëmundjeve kardiovaskulare dhe atyre të kancerit. Por, ndonjëherë shkaqet janë edhe natyrore.

6.8% e vdekjeve shkaktohen nga aksidentet rrugore dhe ato në punë. Sipas të dhënave të Ministrisë së Shëndetësisë rezulton se aksidentet mbeten në nivele të larta duke shënuar kështu 6.8 përqind të vdekjeve që ndodhin. Vdekjet më të shumta shkaktohen nga aksidentet automobilistike, të cilat gjatë viteve të fundit rriten pothuajse çdo ditë. Ndërkohë që edhe aksidentet në punë mbeten shqetësuese sidomos ato në miniera, ndërtim dhe fabrika.

3500 persona preken çdo vit në vendin tonë nga sëmundjet kanceroze. Sipas onkologëve shqiptarë, pavarësisht se të dhënat tona janë të mira, vihet re një tendencë rritjeje e rasteve, që me kalimin e kohës do të jetë e krahasueshme me statistikat evropiane. Regjistri i pacientëve më të prekur me kancer tregojnë se mosha më e prekur është ajo e tretë, por vitet e fundit vihet re edhe prekje te personave mbi 40 vjeç. Rastet janë pothuajse të njejtë si tek femrat edhe tek meshkujt

600 vdekje shënohen çdo vit tek gratë nga sëmundjet kancerogjene. Të dhënat e Qendrës Spitalore Universitare në Tiranë “Nënë Tereza”, tregojnë se rreth 400 femra në vit humbin jetën nga kanceri i gjirit, ndërsa rreth 200 të tjera nga kanceri i qafës së mitrës. Nga të dhënat e shërbimit onkologjik disa forma të kancerit si ai i gjirit, në tre dekadat e fundit është trefishuar. Vendin e parë e zë kanceri i mushkërisë për meshkujt, ndërsa për femrat e zë kanceri i gjirit.

(Visited 489 times, 1 visits today)

You may also like...